Hoop
Hoop en positiviteit lijken in zo’n situatie ver weg. Veel van de mensen met wie Jacob de vlucht maakte, konden op een gegeven moment niet verder en beëindigden hun leven. Hoe hield Jacob vol? “Het is iets waar ik naar zocht: Waar zal mijn bestemming zijn? Waar is een plek om uit te rusten, een plek waar ik vrij zal zijn? De ellende die ik heb meegemaakt, ik heb er nooit spijt van. Wat me hoop gaf was dat ik niet terug wilde. Toen ik wegging uit mijn land, heb ik mezelf gevonden. Dat geeft me altijd moed. Go, go, go. Ga vooruit. Hier ben ik vrij. Hier zijn geen mensen die me kennen. Dat was mijn hoop.
Zie je deze ketting? Iemand vertelde wat het woord 'gelukszoeker' betekent. En toen dacht ik: 'Ja, dat ben ik, ik zoek geluk'. In de Bijbel zijn het vaak de mensen die afgewezen worden, die overleven en een impact maken op de maatschappij. Alleen God weet met welk doel Hij mij gemaakt heeft.”
Nederlandse familie
In Middelburg ontmoette Jacob zijn ‘Nederlandse familie’. Onder andere door het vrijwilligerswerk dat hij er deed. Toen zijn Nederlandse asielaanvraag werd afgewezen, omdat hij via Italië de EU is binnengekomen, wilde hij dat eerst niet vertellen. Hij vertrok naar Amsterdam en leefde er op straat, tot iemand uit Middelburg hem belde en hoorde dat het slecht ging. Jacob ging terug naar Middelburg en mensen namen hem in huis. Na een aantal jaren voelde hij dat hij moest vertrekken. “Ik wilde geen last meer zijn.” Via Ter Apel, Emmen en Groningen kwam hij naar Den Haag. Op een dag vroeg hij een politieagent om advies. Die verwees hem naar Den Haag Wereldhuis.
Den Haag Wereldhuis
"Een van de spreekuurmedewerkers, Marion, ontving me in haar kantoortje. Eerst vertelde ze me wat het Wereldhuis doet: 'We helpen mensen, mensen zonder papieren, dakloze mensen. Zij hebben ook rechten'. Ik dacht: 'Wow! Ik kan gebruik maken van een dokter, ik heb toegang tot een advocaat. Dit is mijn plek, dit is waar ik naar op zoek was.' Om net zo behandeld te worden zoals andere mensen, me te voelen als een normaal mens. Ik voelde opluchting."
Het Wereldhuis bracht Jacob in contact met een dokter en met een psycholoog. "Ik bleef mijn verhaal vertellen, wat ik had meegemaakt. Ik leerde over mezelf. Vroeger voelde ik pijn. Dat is pijn uit mijn verleden. Nu voel ik geen pijn meer. Er is verdriet, er is zelfvertrouwen en blijdschap. Ik geloof dat de wereld één is. Overal waar mensen je accepteren, daar ben je thuis."
Menselijkheid
Jacob hoopt dat zijn verhaal andere mensen zonder papieren inspireert, dat zij de connectie met hun menselijkheid niet verliezen. Hij maakt zich veel zorgen over het huidige politieke klimaat. "Als je ongedocumenteerd in Nederland leeft, vertelt jouw denken je dat je een afgewezen persoon bent, want je kunt niet gaan waar anderen gaan. Veel mensen zonder papieren of mensen die dakloos zijn voelen zich afgewezen door de maatschappij. Hun gedrag verandert, van een normaal mens in een afgewezen mens.
Maar ik voel me trouw aan mezelf. Dus ik beschermde altijd mijn hart, om te zijn wie ik ben. Veel mensen zijn verslaafd aan iets. Veel mensen maakt het niet uit dat ze zich vies voelen. 'Wij zijn geen normale mensen'. Of iemand heeft het gevoel dat jij al weet wie hij is en een oordeel hebt. Mensen sluiten hun normale gevoelens af. Geen schaamte meer, geen gevoelens meer van pijn, van verdriet. Ik was zelf bijna op dat punt. Toen ik op straat leefde in Amsterdam, raakte ik mijn menselijke connectie kwijt. Het lukte me om uit dat soort denken te komen, die manier van leven. Nu heb ik mijn plek gevonden, mijn bestemming. Ik heb mensen gevonden die mij omarmen, zij zijn mijn familie hier geworden."
Verhalen
"Toen ik bij het Wereldhuis kwam heeft me dat opgetild en het zelfvertrouwen gegeven om mijn verhaal te vertellen." Jacob werd gevraagd voor een gedichtenproject. Hij vertelt zijn verhaal op scholen, via de School van Barmhartigheid, en in kerken. En Jacob is onderdeel van een theaterstuk waar hij afgelopen zomer mee naar het festival Oerol is geweest.
"Ik praat met leerlingen, ik spreek in kerken. Ik wil de donkere kant van mijn leven laten zien. Het is goed als mensen niet alleen de vrolijke persoon zien. Ze zien mijn blijdschap. Laat ze ook de donkere kant zien. Dat kan iemands leven veranderen. En iemand anders leert om niet meer neer te kijken op mensen. Dat was mijn pijn. Maar nu ben ik hier, ik ben gelukkig."
* De echte naam van Jacob is bij Stek bekend