Opnieuw dreigt strafbaarstelling voor mensen zonder papieren
Het afgelopen jaar spraken we ons uit tegen de strafbaarstelling van illegaal verblijf. Dat wetsvoorstel werd uiteindelijk door de Eerste Kamer verworpen. Nu komt de minister van Asiel en Migratie met een nieuw voorstel: mensen zonder verblijfsvergunning dreigen straks gevangenisstraf krijgen als zij volgens de overheid onvoldoende meewerken aan hun terugkeer. De formulering is anders, maar onze zorgen zijn niet minder groot.
In ons werk bij het Wereldhuis en andere projecten ontmoeten en ondersteunen we dagelijks mensen zonder geldige verblijfspapieren. We weten dat terugkeer naar het land van herkomst lang niet altijd mogelijk is. Bijvoorbeeld omdat iemand geen reisdocumenten kan krijgen, omdat het land van herkomst niet meewerkt, of omdat iemands identiteit niet wordt geloofd. Wij vrezen dat mensen straks kunnen worden vervolgd voor omstandigheden waarop zij geen of nauwelijks invloed hebben.
Ook maken wij ons zorgen over de mogelijkheid om mensen strafrechtelijk te vervolgen wanneer zij niet instemmen met vrijwillige terugkeer omdat zij vrezen voor hun veiligheid. Mensen kunnen zo voor een onmogelijke keuze komen te staan: tekenen voor 'vrijwillige terugkeer' naar bijvoorbeeld Afganistan, Sudan of Eritrea, of het risico lopen op een gevangenisstraf. Hoe vrijwillig is die keuze dan nog?
Wij betwijfelen of de voorgestelde strafbaarstelling daadwerkelijk zal leiden tot meer terugkeer. Een gevangenisstraf maakt terugkeer niet veiliger of gemakkelijker. Wel kan de dreiging van straf mensen die zich nu al in een kwetsbare positie bevinden verder in de knel brengen. Bij het vorige wetsvoorstel zagen we al hoeveel angst de dreiging van strafbaarstelling veroorzaakte. Mensen durfden soms de straat niet meer op of naar de dokter te gaan. Kinderen durfden niet meer naar school. Wij vrezen dat mensen opnieuw hulp gaan mijden of nog verder uit beeld raken.
Bij Stek staan we voor een samenleving waarin iedereen meetelt, met of zonder papieren. We blijven ons inzetten voor mensen in kwetsbare situaties en spreken ons uit tegen beleid dat leidt tot meer onzekerheid en uitsluiting.
Laat ook je stem horen!
Spreek je uit tegen dit wetsvoorstel door te reageren op de internetconsultatie. Reageren kan tot en met 18 november: Internetconsultatie