Stekje #17: "Een wereld waar niemand achterblijft"

Onbarmhartige Samaritanen

De Amerikaanse droom is voor de meesten een nachtmerrie. Rijkdom sijpelt ook niet vanzelf van boven naar beneden (trickle down), maar stroomt terug omhoog. Dat wordt wereldwijd nog eens versterkt door een onrechtvaardig systeem, dat wortelt in de koloniale tijd. Eerst was er de koloniale uitbuiting. Vervolgens beschermden we de eigen opkomende industrieën door subsidies en handelsbeperkingen. En nu verhinderen we de ontwikkelingslanden om zelf hun bedrijven en industrieën te stimuleren en te beschermen. De Zuid-Koreaanse ontwikkelingseconoom van Cambridge noemt ons ronduit 'onbarmhartige Samaritanen': wij schoppen voor opkomende economieën de economische ladder weg, waarlangs we zelf omhoog zijn geklommen.

In politieke betekenis hebben we geen koloniën meer, de uitbuiting is er economisch gesproken alleen maar groter op geworden. Paul Schenderling en andere economen hebben berekend (www.postgroei.nl) dat er op dit moment per Nederlands huishouden ca. twee keer zoveel mensen in het mondiale Zuiden onderbetaald aan het werk zijn ten behoeve van de Nederlandse consumptie- en exportketens dan een eeuw geleden het geval was in de koloniale periode.

Angst en misleiding

En nu neemt de angst toe. We hebben de ladders weggeschopt, maar worden bang voor onze positie. Bang voor de waarheid achter deze absurde cijfers. Bang voor de mensen die achter die cijfers schuilgaan: de vreemdelingen ver weg, de vluchtelingen dichtbij. We verlangen naar rust en zekerheid, maar voelen hoe de wereld onrustiger en onzekerder wordt. Je zou bijna gaan denken dat onze welvaart wordt bedreigd door vreemdelingen en vluchtelingen. Dat zij het zijn die onze schaarse huizen bewonen en onze kwetsbare zorg onbetaalbaar maken. Maar de werkelijkheid is dat meer mensen dan ooit onderbetaald werk doen en uitgebuit worden om het systeem in stand te houden. En de werkelijkheid is ook dat de rijken steeds rijker worden en dat de superrijken grote grip hebben gekregen op de politieke macht.

Twee hemden

Wij zetten ons in voor een stad waar niemand achterblijft. Maar onze stad is de wereld in een notendop. Dus zetten wij ons in voor een wereld, waar niemand achterblijft. We richten plekken in, waar mensen welkom zijn. Waar ieder mens gezien en gehoord kan worden. Bouwplaatsen in voor een nieuwe samenleving. Hier en daar zetten we een kleine ladder overeind. We laten ons leiden door beelden en visioenen van een wereld, waar het leven vanuit alle gebrokenheid gedeeld en gevierd wordt.

"Wie twee hemden heeft, moet delen met wie er geen heeft en wie eten heeft moet hetzelfde doen." Dat staat in de Bijbel (Lukas 3); ook in andere heilige boeken vinden we dit besef. Hoe eenvoudig kan het zijn? Wie van zijn overvloed deelt, helpt of redt niet alleen de ander. Wie deelt van zijn rijkdom, voegt zich ook in de gemeenschap. Wie bezit breekt en deelt, ontvangt vertrouwen en vriendschap. Wie deelt van overvloed, ontvangt saamhorigheid en liefde. Vanuit die diepe menselijke wijsheid weten we ook dat er dan www.plaatsgenoeg.nl is.

Met regelmaat schrijft directeur Derk Stegeman een 'Stekje', over een onderwerp in stad en kerk dat om aandacht vraagt.