Stekje #1: "En dan moet de winter nog komen..."

Een klein beetje steun kon vorige week worden geboden aan de mensen die bij de Voedselbank Haaglanden een pakket krijgen. Op de Haagse uitgiftepunten kon bij elk pakket een supermarkt-bon met € 35 tegoed worden weggeven; in het najaar volgt een tweede bon. De aanschaf van deze bonnen was mogelijk dankzij de opbrengt van de actie #DenHaaggeeftwarmte van afgelopen winter, waarmee we ruim honderdduizend euro inzamelden. Er was wel een energiecompensatie van de regering, maar die kende geen enkel solidariteitsprincipe: arm en rijk kreeg evenveel. Met #DenHaaggeeftwarmte deden we daarom een appel op de onderlinge solidariteit van Hagenaars en Hagenezen: waar de een de compensatie helemaal niet nodig had, schoot die voor de ander ruimschoots tekort. De een heeft, profiterend van gunstige subsidieregelingen in de afgelopen jaren, een vermogen geïnvesteerd in isolatie, zonnepanelen en een warmtepomp en zo de energielasten sterk verlaagd. De ander huurt een woning met enkel glas en dubbel achterstallig onderhoud en betaalt nu een torenhoge energierekening. Via #DenHaaggeeftwarmte konden Haagse inwoners elkaar zo een steuntje in de rug geven. 

Deze week werd ik in een boek over de Woestijnvaders geraakt door de wijsheid van Gregorius, monnik uit de zesde eeuw. 

Tevergeefs denken mensen dat ze onschuldig zijn, als ze beweren dat zij hun bezittingen niet hoeven te delen. Want mensen die zo denken, plegen roofbouw op andermans leven. Zij creëren een slagveld waarop zij moordend rondgaan, omdat zij achterhouden wat de ander toebehoort. Want als je hulp geeft aan mensen in nood, geef je hun wat van hen is, niet van jezelf. Als je je bezittingen met anderen deelt, kun je daarom beter spreken over een daad van rechtvaardigheid dan van naastenliefde.

Deze monnik, bekend geworden als kerkvader Gregorius de Grote, benadrukte dat omzien naar de armen geen kwestie is van genade, maar van recht en rechtvaardigheid. Gregorius onderscheidde daarnaast ook de christelijke deugd van de liefdadigheid: liefdadigheid begint pas als je niet meer vanuit je eigen overvloed geeft, maar als je er echt iets voor laat, als je er iets voor moet opgeven.

In dat opzicht was de oproep van Den Haag geeft warmte dus een typische oproep tot een daad van rechtvaardigheid. Wie de energiecompensatie niet zelf nodig heeft, zou hem weg moeten geven aan een stadgenoot, die niet genoeg ontvangt om het hoofd boven water te houden. En zo is solidariteit in wezen géén kwestie van christelijke liefdadigheid, maar van recht en rechtvaardigheid. Een opdracht dus voor ieder mens en elke instantie in onze rechtsstaat."

Met regelmaat schrijft directeur Derk Stegeman een 'Stekje', over een onderwerp in stad en kerk dat om aandacht vraagt.