Logo Stek - vorm
MO

"Je kunt het beste náást iemand staan"

Toen Marien Oorthuijs in 2022 met pensioen ging, wilde hij zijn tijd ook met iets nuttigs invullen. Vanwege zijn financiële achtergrond viel de vacature voor budgetmaatje hem op. Sinds 2024 is hij vrijwilliger bij het project Budgetmaatjes070 van Stek. Als maatje helpt hij mensen met financiële problemen om te werken richting stabiliteit. Daarnaast heeft hij een extra taak als 'intaker'. Als een deelnemer zich aanmeldt, gaat hij kennismaken om een beeld te vormen van de persoon en de hulpvraag.

Waar Marien al snel achter kwam is dat financiële problemen op alle plekken in de samenleving voorkomen. "Ik had in eerste instantie het idee dat het vooral mensen zouden zijn met een praktische opleiding, of mensen die niet goed weten hoe ze met financiën om moeten gaan en verkeerde keuzes maken. Daar ben ik wel van teruggekomen. Het zijn ook mensen met een hogere opleiding en een goed salaris, ZZP’ers, mensen met een goed netwerk. Mensen die door omstandigheden in de problemen komen. Doordat ze psychisch in de knoei komen, een onregelmatig salaris hebben, of samenwoonden in een dure huurflat en opeens alleen komen te staan."

De waarde van een maatje

Bij alle deelnemers die Marien spreekt, is het stressniveau hoog. Dat vraagt om een benadering die mensen het vertrouwen geeft om zelf stappen te zetten. "Wanneer kan je denken aan iets anders? Als je geen honger hebt en geen stress hebt in je lijf. Het hongergevoel kunnen we wegnemen met een aanmelding voor de voedselbank of noodhulp voor boodschappen. Maar ja, het geld dat je ooit nog een keer terug moet betalen, daar zit stress bij. De angst om problemen onder ogen te komen is vaak groot." Juist een maatje kan hierin het verschil maken, door iemand op een gelijkwaardige manier te helpen.

Naast iemand staan

Marien volgde onlangs, samen met andere vrijwilligers, de cursus stress-sensitief werken, gegeven door Joyce Bakker. Voor hem is de informatie uit de training inmiddels een onmisbare aanvulling op zijn kennis. "Ik merkte tijdens de cursus dat ik iemand ben die graag doorpakt. En zo werkt het niet. Je kunt het beste náást iemand staan. De hulpmiddelen die wij hebben gekregen tijdens de cursus helpen daar heel erg bij. Ik ben op een andere manier gaan kijken. Je moet eerst investeren en zorgen dat die ander gemotiveerd is. Je bent als budgetmaatje gauw geneigd te denken 'ík wil jou helpen'.  En de ander wil geholpen worden, maar weet niet hoe. Maar die ander zal het zélf moeten doen."

 

pexels-gokceakyildiz-1161898-5264693

"Soms heb je wel de eerste twee, drie, of meer afspraken nodig om vertrouwen op te bouwen"

Vertrouwen

"De manier hoe je iemand benadert is ontzettend belangrijk. Signalen oppakken die een ander afgeeft. Als iemand zegt: 'Ja, maar' is dat eigenlijk al een teken dat iemand angst voelt. Je zult diegene dus op zijn gemak moeten stellen. Soms heb je wel de eerste twee, drie, of meer afspraken nodig om vertrouwen op te bouwen. Dat iemand denkt: 'ik kan dit wél'". 

De problemen aanpakken, dat vraagt veel van mensen. Soms betekent dat van een heel laag bedrag leefgeld rondkomen, of de auto moeten verkopen. Dat willen veel mensen in eerste instantie niet. "Dan moet je als vrijwilliger dat gesprek gaan voeren: 'Je moet keuzes maken. Dit is wat je hebt, maar je wilt er ook vanaf.'" 

Marien vertelt dat het een groot verschil maakt welke vragen je stelt. Vragen waarmee je iemand het gevoel geeft het voor zichzelf te doen, en niet omdat een vrijwilliger nou zo nodig wil. "Dat kan heel simpel zijn. Bevestigen wat iemand zegt. Dat geeft al een stukje vertrouwen. Doorvragen op hetgeen iemand vertelt, zodat die op een gegeven moment zelf zegt: 'zo kan ik niet verder.' Vervolgens kun je vragen 'Hoe zie jíj dat? Wat denk je zelf dat de oplossing is? Waar wil je beginnen?' Je kunt met woorden zoveel mooie dingen doen."

Investeren

"Ik heb de inzichten uit de training nu al een aantal keren gebruikt, ook bij mensen waarbij het al heel soepel gaat. We kregen ook nog een boekje wat Joyce Bakker heeft geschreven. Dat vond ik eigenlijk het prettigst. Dat boekje pak ik er regelmatig nog even bij. Ik snap dat je de training niet kunt verplichten. Maar als je er in investeert, krijg je er zo ontzettend veel voor terug, ook voor jezelf."